Higher Education in Flanders

De opleiding heeft als doel een gespecialiseerde bijdrage te leveren aan de vraagstukken van trajectmatige culturele bemiddeling, zoals ze in de sector van jeugd, cultuur, bibliotheken en vrije tijd meer en meer aan bod komen.  In het bijzonder focust de opleiding op het aanbieden van een overzicht van kenmerken van de doelgroep en de cultuurproducten of uitingen om van daaruit de expertise van het creatief en vernieuwend opzetten van trajecten te exploreren en ermee te experimenteren. Daarbij in het bijzonder de taak van de maatschappelijke opdracht van cultuur en het sociaal werk in het oog houdend. Vier rollen worden uitgewerkt:

De “cultuurbemiddelaar” als beoordelaar van cultuuruitingen (uitgewerkt in module 1)

De eerste twee bouwstenen van het programma (geïntegreerde rollen) gaan in op de voorwaarden die moeten vervuld zijn, wil een professional zinvolle cultuurbemiddelingsprocessen opstarten. De studie van verschillende cultuuruitingen (we ontlenen dit woord aan Cultuurnet Vlaanderen, waar Saey en Van Eeckhout dit woord hanteren om een ruimere benadering dan de vraag-aanbod-benadering aan te duiden) is noodzakelijk in de breedte en in de diepte. Het landschap zien is een eerste fase, ze daarna kunnen waarderen en de bruikbaarheid ervan onderzoeken vormt de tweede fase. Het is niet de bedoeling critici te vormen zonder meer. Het is wel de bedoeling dat de professional in staat is om in gesprek te treden met kunstenaars en cultuurproducenten om in een evenwaardige relatie te kunnen treden. Het is immers de verantwoordelijkheid van de professional om een werkbare keuze te kunnen maken uit de cultuuruitingen in functie van de doelstelling die hem is opgelegd als bemiddelaar (en niet als kunstenaar of producent).

De “cultuurbemiddelaar” als analyticus van doelgroepen (uitgewerkt in module 2)

Deze tweede rol behandeld een volgende bouwsteen die een waardevol cultuurbemiddelingsproces moet garanderen.

Al te vaak wordt de doelgroep voor een of ander proces, project of traject in onvoldoende genuanceerde bewoordingen uitgedrukt. Kenmerken van doelgroepen zijn zelf cultuurgebonden en dus niet altijd logisch. Wie kan vandaag toelichting geven bij cultuurbeleving voor Oost-Europese of Arabische doelgroepen? Er is dus een internationaal vraagstuk, maar evenzeer dicht bij ons een lokaal vraagstuk. Medioren, senioren, jongeren in verschillende soorten secundair onderwijs… kennis van culturele profielen is noodzakelijk. De analyse van doelgroepen stopt hier echter niet. De keuze om kenmerken van doelgroepen al dan niet relevant te achten en er wel, of integendeel net niet, rekening mee te houden in een op te zetten bemiddelingsproces, is voorwerp van deze rol. Als laatste onderdeel van deze rol wordt het aangepast bereiken van doelgroepen opgenomen: communicatie.

De “cultuurbemiddelaar” als bemiddelaar (uitgewerkt in module 3)

(met als onderdelen: beheerder van processen en vernieuwer van methoden)

Met de twee vorige rollen wordt uitvoerige aandacht gegeven aan de bouwstenen die voor een waardevol proces moeten zorgen. Het proces zelf kenmerkt zich door een verstandige selectie van cultuuruitingen en cultuurkenmerken, gekoppeld aan een creatieve en motiverende methode die deelnemers tot bij de gewenste ervaring/beleving kan brengen. Het inzicht in de ervaringen (successen en teleurstellingen) van anderen, het zichzelf kunnen plaatsen in een organisatiedoelstelling, het koesteren van voortdurende creativiteit als basishouding, de coherentie van de verschillende onderdelen van een traject: deze elementen kunnen zorgen voor degelijke en vernieuwende methoden van cultuurbemiddeling.

De “cultuurbemiddelaar” als maatschappelijke actor (uitgewerkt in module 4)

De cultuursector is er niet gekomen omdat enkele mensen niet wisten wat te doen. Deze rol roept op om voldoende aandacht te besteden aan de grotere vraagstukken van deze samenleving en de functie die cultuur en cultuurbemiddeling hierin kan opnemen. Inzicht in de legitimering van de cultuursector, het participatiedebat, zin en onzin van de bestedingen in het cultuurbeleid, … en deelname aan dit debat wordt een duidelijke verwachting in dit programma.  Daarenboven staat de internationale definitie van het ‘sociaal werk’ ter inspiratie van de professional.  Het normatieve karakter van de cultuurbemiddeling, de keuze voor het wegwerken van drempels en het gebruik van cultuur als mens-vormende en participatiebevorderende hefboom dient verkend en uitgewerkt te worden.

• Bachelor of Social Work and Welfare Studies
• Master of Social Work and Welfare Studies

• Bachelor of Education: Pre-School Education
• Bachelor of Education: Primary Education
• Bachelor of Education: Secundary Education